Non é porque transcorresen sesenta anos o que fai especial a edición do San Lourenzo de 1966. Nese ano, e como veredes, aconteceron feitos que converteron a esta edición en algo único, polo menos para min.
Como en edicións anteriores
á de 1966, e posteriores a este ano, o primeiro que se creaba era a Comisión de
Festa, formada por homes, moitos máis, e mulleres de Foz que tiña como fin
último recadar os cartos necesarios e promocionar, o máximo posible, a festa.
Esta do ano 1966 non
tivo unha Comisión, tivo tres; constituídas con tempo suficiente pois aparecen
xa na prensa do mes de xaneiro de este ano. Na prensa dese mes xa se anunciaban
as festas, que ían combinar actos lúdicos, deportivos e culturais, actos
novidosos “y nunca disfrutados en Foz,
como la actuación del Ballet Español y la Compañía de “Teatro de Arte”; a
novidade no marco cultural e eran os
Xogos Florais e no lúdico varias actuacións “que harán de las próximas fiestas de agosto en Foz algo que hasta hoy
no se había intentado siquiera ... y que despertará en nuestros visitantes
veraniegos, cada vez más numerosos, admiración”( El Progreso de Lugo. 1966,
26 de xaneiro).
As tres Comisións eran
presididas polo alcalde de Foz, Xosé María Beltrán Veiga. A Comisión Cultural
estaba formada por Ramón Fernández Mato, Xulio Ballesteeros Castro, Lois
Cordeiro Rodríguez, Xesús Gil Nécega, Lolita Vázquez Álvarez e Mary Conde
Guisán.
A de Facenda estaba
integrada por Eduardo Miranda García, Xoán Román Ortega, Cándido Mariña Gómez,
Xosé Lameiro Rodríguez, Xosé Gómez Veiga e Modesto López Iglesias.
A de Publicidade
formábana Arximiro Corral Garrido, Benigno Beltrán Veiga, Anxo López- Leitón
López, Eliseo Oroza Maseda, Manuel Neira Rodríguez e Carlos Anlló Veiga.
O pregón deste ano
correría a cargo do xornalista, veraneante e amigo de Foz, Xosé Trapero Pardo. Pero un bo acto, neste
caso os mencionados Xogos Florais, sempre necesita da súa raíña; nomeaban polo
tanto á “la encantadora señorita Justita
Alonso Rodríguez, hija del ex juez comarcal, Benito Alonso”( El Progreso de
Lugo. 1966, 25 de maio).
No mes de febreiro, o
22 dese mes, o xornal El Progreso de Lugo publicaba as bases do concurso
literario denominado Xogos Florais de Foz. Este consistía en tres premios: un
de 5.000 pesetas para un poema, ben en galego ou castelán, libre de metro, rima
e extensión “en el que se haga la
exaltación lírica del trabajo en el mar y en el campo, las dos matrices de la
prosperidad focense”. O segundo, cun premio de 3.500 pesetas, consistía en
escribir unha monografía, entre 75 e 100 folios, sobre o tema “la costa verde lucense y coruñesa, su
presente y su porvenir”. O terceiro, de 3.000 pesetas, será para o mellor
traballo presentado en prosa titulado “Foz
y el mar”. Este traballo debe constar
cun mínimo de 25 e un máximo de 50 folios; nel débese recoller algunha
tradición da pesca ou da navegación deste porto. Os premiados teñen a obriga de
asistir ao solemne acto que se celebrará a principios do mes de agosto e que
moderará o escritor e académico Euxenio Montes.
Sobre o tema “Foz y el
mar”, poderían escribir sobre as Cooperativas do Mar, que se estaban a
consolidar na costa galega e que, nese mesmo ano, en Foz botábase ao mar o
primeiro barco dunha desas Cooperativas; estámonos a referir ao pesqueiro A Candelaria,
que tivera un custo de 11 millóns de pesetas e cunha dotación de once
mariñeiros propietarios cooperativistas.
No mes de xuño, a
prensa daba conta da inexistencia de casas libres para alugar chegando á
conclusión de “que este año la afluencia
de veraneantes sobrepasará todos los cálculos”. Mencionaba a incorporación
do Xico aos seus labores de garda praias. Informaba, ademais “que ha sido resuelto el problema de
abastecimiento de auga, lo cual hará una delicia veranear en Foz” e do ensanchamento
das dúas arterias de entrada e saída da vila “contará con nueve metros de calzada y amplias aceras que darán
prestancia a la villa”(El Progreso de Lugo. 1966, 19 de xuño).
E, como colofón do marabilloso que era Foz
para veranear, dinos que o río Ouro “es
salmonero, pese a que no se encuentra
muy cuidado que digamos”, tal afirmación ía ilustrada con dúas fotos de
dsendos pescadores portando cada un deles un salmón pescado no río Ouro, un de
5,5 e outro de 8,5 quilos, hoxe en día iso é impensable.
Anteriormente
contemplamos a existencia dunha comisión publicitaria das festase agora vexamos
a campaña publicitaria das praias e de Foz levada a cabo polo alcalde Beltrán
Veiga, o que
Fala da campaña de
publicidade das praias de Foz do seu alcalde Beltrán Veiga “ha lanzado por España entera millares de
postales con vistas de sus calles, de sus playas y de su puerto. Y lo curioso
es que Foz no necesita más gente, porque todos los años está a tope”( El
Pueblo Gallego. 1966, 22 de xuño).
Pero os rexedores
saben, como os hostaleiros e industriais, que canta máis xente veña a Foz máis
se vai construir “y entonces vendrá más
gente y se ganará más dinero”.
Ese ano marca unha
fonda diferencia na festa do San Lourenzo. A finais de xuño dese ano, a prensa
daba conta de que o subsecretario de turismo, Rodríguez Acosta, enviara unha
carta ao alcalde focego “comunicando que
ha sido declarada fiesta de interés turístico, la de San Lorenzo ... que es una
de las más concurridas de toda la costa lucense”( El Progreso de Lugo.
1966, 22 de xuño).
Este ano, xa van
sesenta anos dese nomeamento.
A principio do mes de
agosto a prensa anunciaba os gañadores dos primeiros Xogos Florais do concello
de Foz, nos que, e hai que dicilo, aínda que non aparece en ningún dos relatos,
estivo moi presente a man (así como o enorme traballo realizado) do antigo
cronista oficial Suso do Bahía.
As cinco mil pesetas do
premio destinado para o poema que fale do traballo no mar e no campo recaen en
Manuel María Fernández (o poeta da Terra Cha), pola súa composición titulada “Versos florecidos en louvanza de Foz”; o
premio para a monografía sobre a costa lucense, e dotado con 3.500 pesetas,
recae en Henrique Chao Espina polo seu traballo titulado “Mitad pez y mitad sirena”. Rematamos co premio para o traballo
sobre a tradición pesqueira do porto de Foz, e dotado con 3.000 pesetas, recae
en Alfonso Toimil González polo seu traballo “Estudio sobre el diezmo y pesca de la ballena en el litoral lucense
durante los siglos XVI y XVII”. Todos estes premios serán entregados nun
acto que contará coa moderación de Euxenio Montes e que estará presidido polo
ministro de Información e Turismo, o vilalbés Manuel Fraga Iribarne.
As festas do San
Lourenzo deste ano tan especial comezaban o venres día 5, ás seis da tarde, co
pregón que Trapero Pardo dará na Biblioteca Municipal.
Dous días despois, o
xornal El Progreso de Lugo dáballe tres páxinas de publicidade ás festas e á
labor realizada polo alcalde en prol do pobo. Imaxes da praia e unha entrevista
co alcalde quen afirma que Foz necesitaba moita máis auga, sobre todo polo
verán, pois “por el invierno, llega para
usos domésticos, pero nada más”; polo tanto anunciaba a redacción do
anteproxecto polo cal o río Ouro abastecería de auga ás poboacións costeiras
dende Foz ata Cangas, un total de 9 quilómetros de distribución.
Neste mesmo ano tiña
lugar a IV Edición da Travesía Ría de Foz, que, neste mesmo ano era incluída no
Programa Nacional de Piragüismo.
Para os membros das
distintas Comisións da Festa deste ano, e para as súas familias, esta edición
do San Lourenzo tivo un interese especial. Como o tamén o tivo para min, aínda
que non me lembre de nada da festa dese ano.
Eu, que nacín a finais
do 1965, asistía con meus pais por primeira vez á festa do San Lourenzo. Dende
aquela, tan só faltei un ano, o mesmo en que realizaba o servizo militar en
Canarias, pero aparte dese feito puntual, nunca fallei, como outros moitos
focegos e focegas.
Pulicidade de 1966:
